IEC là gì? Tiêu chuẩn iec về tủ điện & ký hiệu

Từ thiết kế điện, lắp đặt thiết bị đến đọc ký hiệu kỹ thuật, IEC luôn hiện diện như bộ chuẩn mực không thể thiếu. IEC là gì? Vai trò của tiêu chuẩn IEC trong kỹ thuật điện? Các tiêu chuẩn IEC trong thiết kế điện và lắp đặt hệ thống công nghiệp? Hiểu đúng IEC không chỉ giúp thiết kế – lắp đặt chuẩn xác hơn mà còn tối ưu hiệu suất cho toàn bộ công trình. Bài viết sau mang đến những thông tin cần thiết dành cho bạn!

IEC là gì? 

IEC (International Electrotechnical Commission – Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế) là tổ chức phi lợi nhuận chuyên xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực điện – điện tử. Thành lập từ năm 1906, IEC ban đầu đặt trụ sở tại Luân Đôn và chuyển sang Geneva từ năm 1948. Hiện nay, gần 20.000 chuyên gia từ các phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu, cơ quan chính phủ và doanh nghiệp trên toàn thế giới tham gia xây dựng nên hệ thống tiêu chuẩn IEC, tạo nên bộ quy chuẩn có độ tin cậy cao và được áp dụng rộng rãi toàn cầu.

Vai trò của tiêu chuẩn IEC trong kỹ thuật điện 

Tiêu chuẩn IEC về tủ điện đóng vai trò quan trọng trong kỹ thuật điện, các vai trò chính có thể kể đến:

• Đảm bảo an toàn: Tiêu chuẩn IEC quy định các yêu cầu kỹ thuật để giảm thiểu rủi ro tai nạn, thương tích do điện, bảo vệ con người và thiết bị.
• Tăng cường hiệu suất và tiết kiệm năng lượng: Các tiêu chuẩn giúp cải thiện hiệu suất của sản phẩm, góp phần tiết kiệm năng lượng và giảm chi phí vận hành.
• Đảm bảo tính tương thích quốc tế: Tiêu chuẩn IEC tạo ra một “ngôn ngữ chung” giúp các thiết bị từ các quốc gia khác nhau có thể hoạt động cùng nhau một cách an toàn và hiệu quả.
• Thúc đẩy thương mại và hợp tác quốc tế: Tiêu chuẩn này giúp sản phẩm dễ dàng được chấp nhận trên thị trường quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu và tham gia đấu thầu quốc tế.
• Đảm bảo chất lượng và độ tin cậy: Giúp giảm thiểu sự cố kỹ thuật và sự cố hư hỏng, tăng độ tin cậy cho sản phẩm, hệ thống.
• Thúc đẩy phát triển công nghệ: Tiêu chuẩn hóa là nền tảng quan trọng để khuyến khích đổi mới và áp dụng các công nghệ mới trong ngành điện, điện tử.
• Tăng khả năng kiểm định: Sản phẩm tuân thủ tiêu chuẩn IEC sẽ dễ dàng hơn trong việc kiểm định chất lượng và đáp ứng yêu cầu của các thị trường khác nhau. 

Các tiêu chuẩn IEC trong thiết kế điện và lắp đặt hệ thống công nghiệp 

Các tiêu chuẩn thiết kế điện IEC trong ngành điện đóng vai trò vô cùng quan trọng và là nền tảng cho việc thiết kế điện và lắp đặt hệ thống công nghiệp trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Dưới đây là một số bộ các tiêu chuẩn IEC về điện quan trọng nhất được áp dụng trong thiết kế và lắp đặt hệ thống điện công nghiệp:

1. Hệ Thống Lắp Đặt Điện Hạ Áp và An Toàn (Installation and Safety)

• IEC 60364 (hoặc TCVN 7447): Hệ thống lắp đặt điện hạ áp.
  • Đây là bộ tiêu chuẩn cơ bản và toàn diện nhất, quy định các yêu cầu về bảo vệ an toàn (chống điện giật, quá dòng, quá nhiệt), lựa chọn và lắp đặt thiết bị, và kiểm tra hệ thống.
  • Các phần cụ thể quan trọng:
    • IEC 60364-4-41: Bảo vệ chống điện giật.
    • IEC 60364-4-43: Bảo vệ chống quá dòng (quá tải và ngắn mạch).
    • IEC 60364-5-52: Lựa chọn và lắp đặt hệ thống cáp điện.
• IEC 60204-1: An toàn điện của máy móc – Yêu cầu chung đối với thiết bị điện của máy móc.
  • Tiêu chuẩn này tập trung vào thiết kế an toàn điện cho máy móc công nghiệp, bao gồm các yêu cầu về mạch điều khiển, thiết bị đóng cắt, và nối đất.

2. Thiết Bị Đóng Cắt và Điều Khiển (Switchgear and Controlgear)

• IEC 60947: Thiết bị đóng cắt và điều khiển hạ áp.
  • Bộ tiêu chuẩn này bao gồm nhiều phần khác nhau, quy định các yêu cầu kỹ thuật, thử nghiệm và đặc tính hoạt động cho các thiết bị như Máy cắt (Circuit Breakers), Công tắc tơ (Contactors), Rơ-le bảo vệ, và các thiết bị chuyển mạch khác.
  • Ví dụ: IEC 60947-2 (Máy cắt), IEC 60947-4-1 (Công tắc tơ và bộ khởi động).
• IEC 61439: Tủ điện lắp ráp hạ áp.
  • Bộ tiêu chuẩn này thay thế cho IEC 60439 và là tiêu chuẩn quan trọng nhất cho việc thiết kế, chế tạo và kiểm định tủ điện công nghiệp (Tủ điện tổng, tủ phân phối, tủ điều khiển). Nó tập trung vào việc xác minh thiết kế (Design Verification) để đảm bảo độ bền, khả năng chịu ngắn mạch, và giới hạn tăng nhiệt.

3. Cáp Điện và Hệ Thống Dây Dẫn (Cables and Wiring)

• IEC 60228: Ruột dẫn của cáp cách điện.
• IEC 60502: Cáp điện lực có cách điện đùn và phụ kiện dùng cho điện áp định mức từ 1kV (Um=1,2kV) đến 30 kV (Um=36kV)
• IEC 60287: Tính toán dòng điện làm việc liên tục định mức của cáp.

4. An Toàn Chức Năng và Tự Động Hóa (Functional Safety and Automation)

• IEC 61508: An toàn chức năng của các hệ thống điện/điện tử/điện tử lập trình được liên quan đến an toàn (E/E/PE).
  • Đây là tiêu chuẩn chung về an toàn chức năng, làm cơ sở cho các tiêu chuẩn cụ thể hơn trong lĩnh vực công nghiệp như IEC 61511 (Hệ thống thiết bị đo lường an toàn – SIS) và IEC 62061 (An toàn chức năng liên quan đến an toàn của máy móc).
• IEC 61131: Bộ điều khiển lập trình được (PLC).
  • Quy định các yêu cầu về phần cứng, phần mềm, ngôn ngữ lập trình và kiểm tra cho PLC, thiết bị điều khiển cốt lõi trong tự động hóa công nghiệp.

Tiêu chuẩn iec về tủ điện

Dưới đây là thông tin về tiêu chuẩn International Electrotechnical Commission (IEC) dành cho tủ điện / bảng điều khiển điện — giúp bạn hiểu rõ hơn và áp dụng đúng trong dự án.

Tiêu chuẩn liên quan

• Tiêu chuẩn chính dành cho tủ điện thấp áp là IEC 61439 — Low-voltage switchgear and controlgear assemblies.
• Dành cho tủ điện trung áp/khí cách và hệ thống cao áp có: IEC 62271‑100 – High-voltage switchgear and controlgear — AC circuit-breakers.

Tóm tắt về IEC 61439

• Áp dụng cho tủ điện và kết cấu bảng điều khiển thấp áp (LV switchgear & controlgear assemblies) dưới mức điện áp định mức thấp. 
• Đưa ra các yêu cầu về: định nghĩa, cấu tạo, đặc tính kỹ thuật, thử nghiệm & xác minh sản phẩm.
• Chuyển từ chuẩn cũ IEC 60439 sang IEC 61439 để cập nhật công nghệ và yêu cầu an toàn hơn.

Xem thêm:

• thiết bị tủ điện điều khiển
• PLC, HMI, cảm biến, khởi động mềm

 Các ký hiệu điện theo tiêu chuẩn IEC – cách đọc và ý nghĩa thực tế 

Các ký hiệu điện theo tiêu chuẩn IEC sử dụng các chữ cái để đại diện cho các thành phần khác nhau trong một hệ thống điện. Bảng sau liệt kê các ký hiệu điện theo tiêu chuẩn IEC – cách đọc và ý nghĩa thực tế:

Ký hiệu thiết bị điện

Ký hiệu loại cáp và dây điện

Ký hiệu điện áp

• 0,6/1kV: Điện áp định mức của cáp theo tiêu chuẩn IEC.
• U: Điện áp định mức giữa các lõi (điện áp pha).
• Uo: Điện áp định mức giữa lõi với đất hoặc màn chắn kim loại.
• Um: Điện áp cực đại mà cáp có thể chịu được trong điều kiện nhất định. 

Thiên Phú Thịnh – Giải pháp lắp đặt tủ điện điều khiển đạt tiêu chuẩn IEC

Thiên Phú Thịnh (TPTA) cung cấp giải pháp thiết kế, lập trình và lắp đặt tủ điện điều khiển trọn gói, tập trung vào việc đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khắt khe nhất của hệ thống công nghiệp. Với nền tảng là đội ngũ kỹ sư chuyên sâu về tự động hóa và cung cấp thiết bị cốt lõi (biến tần, PLC, HMI), TPTA cam kết mọi sản phẩm tủ điện đều được thi công và nghiệm thu đúng tiêu chuẩn Quốc tế IEC và Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN). Sự tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn như IEC 61439 (Tủ điện lắp ráp) và IEC 60204-1 (An toàn điện máy móc) đảm bảo tủ điện của Quý khách không chỉ hoạt động với hiệu suất cao, ổn định mà còn tuyệt đối an toàn và có khả năng chịu đựng điều kiện vận hành khắc nghiệt. 

Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe yêu cầu đặc thù để tối ưu hóa chi phí mà vẫn giữ vững chất lượng và được hỗ trợ kỹ thuật 24/7 trong suốt quá trình vận hành, mang lại sự yên tâm tối đa cho mọi dự án.

– Fanpage: Thiên Phú Thịnh Automation

– Website: https://sieuthibientan.com.vn/

– SĐT/Zalo tư vấn: 0909.623.689

– Địa chỉ: Số 1B Đường Tú Xương, Khu Phố 1, Phường Tăng Nhơn Phú, TPHCM

– Email: Thienphuthinh.auto@gmail.com